Podcast

Een podcast voor iedereen die het skeptische gedachtegoed een warm hart toedraagt. Waarin we claims debunken maar ook de skepticus helpen in het dagelijks leven.
Onder leiding van Richard Engelfriet, een vaste bijdrage van Pepijn van Erp en wisselende gasten.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op podcast@skepsis.nl

Abonneren kan via Spotify, Apple Podcasts, Acast, YouTube, Castbox en Podimo of luister de recente afleveringen hieronder.

Afleveringen

Seizoen 3 – 2026

Skepsis podcast #42 – Felienne Hermans

In deze editie bespreken we in de Pijn van Pepijn het Mars-effect dat eindelijk verklaart waarom Richard geen profvoetballer is geworden. En met hoogleraar informaticaonderwijs Felienne Hermans praten we over de gevaren van AI en de vakidentiteit van programmeurs. En tot slot gaan we in op de vraag hoe een skepticus de lente zou moeten vieren.

Vlnr: Richard Engelfriet, Felienne Hermans en Pepijn van Erp

Boektip:
Audrey Watters: Teaching Machines. The History of Personalized Learning (2021)

Links bij deze aflevering:

Een transcript van deze aflevering is hier te vinden: Skepsis podcast #42

Skepsis podcast #41 – Anneke Stoffelen

Deze keer is onderzoeksjournalist Anneke Stoffelen te gast. Zij schreef voor de Volkskrant onder andere over de journalistieke canard van Argos over ritueel misbruik en recent schreef zij met een collega een ongeautoriseerde biografie over Wim Hof. In de Pijn van Pepijn hoe misleidende verhalen over de genocide van 1994 in Rwanda in onze media doorsijpelen. Ten slotte denken we na over wat er in een skeptische Donald Duck zou kunnen staan.

Vlnr: Richard Engelfriet. Anneke Stoffelen en Pepijn van Erp.

Boektip:
Bernhard Schlink. De voorlezer (1995)

Links bij deze aflevering:

Een transcript van deze aflevering is hier te vinden: Skepsis podcast #41

Skepsis podcast #40 – Special archeologie

In deze speciale editie van de Skepsis-podcast twee gasten: Martine van den Berg en Jona Lendering. Eerst hebben we het over echte onzinarcheologie en kwakhistorie, waarmee in de media en bijvoorbeeld bij Joe Rogan flink wordt uitgepakt. Daarna duiken we in de problemen met de archeologie die wel voor serieuze wetenschap moet doorgaan. Zo wordt archeologie misbruikt voor ideologisch gekleurde ontstaansmythes van Israël en Rusland, maar ook in Nederland doen we daaraan mee.  

Vlnr: Pepijn van Erp, Martine van den Berg, Richard Engelfriet en Jona Lendering.

Boektip:
Martine van den Berg. De genesis van het verraad (2025)
Robert Nouwen. Rome en de Lage Landen (2026)

Links bij deze aflevering:

Skepsis podcast #39 – Nadja Jungmann

Onze gast is deze keer Nadja Jungmann, lector Schulden en Incasso aan de Hogeschool Utrecht en bijzonder hoogleraar Bijzondere aspecten van het privaatrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Het gaat dus over schulden en de misverstanden daarover bij het publiek en de politiek. In de Pijn van Pepijn hebben we het over hervonden herinneringen. En in de Maar van Maarten vraagt hij ons of we ook skeptische poëzie kennen.

Vlnr: Pepijn van Erp, Nadja Jungmann en Richard Engelfriet.

Boektip:
Katriona O’Sullivan. Poor (2023)

Links bij deze aflevering:

Een transcript van deze aflevering is hier te vinden: Skepsis podcast #39

Skepsis podcast #38 – Julien van Ostaaijen

Een Skepterartikel uit 2012 over chiropraxie zou volgens een criticus volkomen achterhaald zijn, in de pijn van Pepijn bespreken we de huidige stand van zaken. Met onze gast Julien van Ostaaijen bespreken we experimenten om de inspraak van burgers in de lokale democratie te vergroten, onder andere met burgerberaden. En we sluiten af met een kijk op de wetenschappelijke bureaus van politieke partijen.

Vlnr: Richard Engelfriet, Julien van Ostaaijen en Pepijn van Erp

Boektip:
Gerard van Westerloo. Niet Spreken Met De Bestuurder (2007)

Links bij deze aflevering:

Een transcript van deze aflevering is hier te vinden: Skepsis podcast #38

Eerdere podcasts

Seizoen 2 – 2025

  • Skepsis podcast #37 – Wanda de Kanter
    In deze podcast is Wanda de Kanter te gast. Met haar spreken we over de verderfelijke lobby van de tabaksindustrie,’de parasiet der kwetsbaren’ en haar strijd daartegen. In de ‘Pijn van Pepijn’ gaat het over de Reclame Code Commissie en we sluiten af met welke persoon het meeste skeptische werk heeft opgeleverd.
  • Skepsis podcast #36 – Nicole op ’t Veld
    Klinische psychologen en psychiaters houden elkaar bezig met leertherapie, voor psychiaters is dat maar liefst 50 uur. Of het ze betere psychiaters maakt is niet bewezen. Door deze leertherapie in te perken zouden veel mensen op de wachtlijst een eerste consult kunnen krijgen doordat je veel tijd vrijspeelt. Dat is wat onze gast Nicole op ’t Veld ons vertelt. In de Pijn van Pepijn hebben we het over autonomen en soevereinen en we sluiten af door onze skeptische fantasie de vrij loop te laten op zoek naar een nieuwe therapie of theorie.
  • Skepsis podcast #35 – Martijn Aslander
    Met onze gast bespreken we zijn ergernissen rondom software waar je niet blij van wordt, overdreven gedoe met de AVG en WOO en dat iedereen zou moeten leren hoe met informatie om te gaan. In de ‘Pijn van Pepijn’ het wonderlijke verhaal waarin een onderzoek met acupunctuur bij koeien aan de universiteit Wageningen verbonden blijkt met een Russische kosmonaut. Tenslotte: mag je iets afbranden als je zelf geen goed alternatief hebt?
  • Skepsis podcast #34 – Herman de Regt en Hans Dooremalen
    Twee gasten in deze podcast: de filosofen Herman de Regt en Hans Dooremalen. Met hen spreken Richard en Pepijn over hun boek Metaforen die ons het bos insturen. In de Pijn van Pepijn de stand van zaken rondom de mogelijke gevaren van mobiel bellen. En tenslotte noemen we enkele skeptische grootheden die veel werk hebben verzet.
  • Skepsis podcast #33 – Anne-Linn Beekhof
    We beginnen de podcast met een AI gegenereerd liedje over het debunken van pseudowetenschap en praten dan door over de mogelijkheden en risico’s van het gebruik van AI chatbots bij factchecken. Met onze gast Anne-Linn Beekhof spreken we over de consultancy en het gebruik van evidence based methoden daarbij. We ronden af met wat ideeën hoe je als skeptische ouder met je kroost omgaat.
  • Skepsis podcast #32 – Sebastien Valkenberg
    Onze gast is deze keer filosoof Sebastien Valkenberg. Met hem hebben we over het voorzorgsprincipe: zijn we niet te bang geworden voor allerlei risico’s en belemmeren we zo de vooruitgang? Pepijn heeft het daarvoor over de onterechte bangmakerij voor glyfosaat en we sluiten af met een herkenningsteken voor skeptici.
  • Skepsis podcast #31 – Dineke Feenstra
    In deze editie van de Skepsis podcast hebben Richard en Pepijn, Dineke Feenstra te gast. Zij is directeur van een GGZ instelling en zet zich in voor het werken met zorg die op overtuigend bewijs is gebaseerd. In ‘de pijn van Pepijn’ gaat het over de piramide van Maslow en we sluiten af met een uitstapje naar pseudoskeptici die ergens wel iets aantrekkelijks hebben.
  • Skepsis podcast #30 – Tila Pronk
    Hoe beoordeel je of een website wel echt wetenschappelijk betrouwbaar is? En wat zijn er allemaal voor mythes over de liefde? Daarover spreken we met onze gast sociaalpsycholoog Tila Pronk. We sluiten af met de inspirational quotes waar we ons het meest aan ergeren.
  • Skepsis podcast #29 – Special: NIP
    Een gesprek met hoogleraar Medische Psychologie Rudolf Ponds, voorzitter van het Nederlands Instituut van Psychologen, over hoe hun beroepscode zich verhoudt tot psychologen die zich aan kwakzalverij bezondigen, tuchtrecht, en accreditatie van wetenschappelijk gezien soms dubieuze therapieën.
  • Skepsis podcast #28 – Hans Sibbel
    In deze podcast spreken we met caberatier Hans Sibbel, beter bekend als Lebbis. Over zijn persoonlijke ervaringen met mensen die er rare ideeën op na houden en hoe je met humor het kritische denken kunt bevorderen. Vooraf spreken host Richard Engelfriet en Skepsis bestuurslid Pepijn van Erp over hypnose als medische interventie. Tenslotte hebben we het over rare ideeën waar we ooit in geloofd hebben.
  • Skepsis podcast #27 – Bas Haan
    Onderzoeksjournalist Bas Haan is bij ons te gast om te spreken over de falende zorg voor ernstig verwarde personen. Systeemfalen, noemt hij het. Heel kort ook over waarom Haan geen reden ziet om nog uitgebreid op de Deventer Moordzaak in te gaan.
    Daarvoor bespreken we wat het nou eigenlijk inhoudt als iemand zich ‘psycholoog NIP’ noemt. Het is toch wat raar als je ziet dat iemand met dit ‘keurmerk’ tegelijkertijd ook dubieuze therapieën gebruikt. Tenslotte komt de vraag aan de orde of elk medium dat er enigszins toe doet niet ook een wetenschapsredactie zou moeten hebben.
  • Skepsis podcast #26 – Quita Muis
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over ‘pijlbreken’. Te gast is Quita Muis, die een proefschrift over polarisatie schreef. Daarmee staat het veel minder zorgelijk dan wel gedacht wordt. Tenslotte delen we onze favoriete skeptische quotes.
  • Skepsis podcast #25 – Enith Vlooswijk
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over de AA, de Anonieme Alchoholisten. Een luisteraar vroeg zich af of dit niet stiekem een religieuze club is. En met gast Enith Vlooswijk, wetenschapsjournalist en striptekenaar, hebben we het over prebunken, een hippe manier die gepromoot wordt voor de bestrijding van desinformatie. Maar werkt het wel zo goed als voorgesteld wordt? Tenslotte helpen we de skepticus aan goede openingszinnen voor een gesprek met een potentiële date.
  • Skepsis podcast #24 – Hidde Boersma
    De jeugd gaat ten onder aan de smartphone en social media, dat is kort door de bocht de boodschap van sociaal-psycholoog Jonathan Haidt. Richard Engelfriet bespreekt dat onderwerp met Pepijn van Erp. En te gast is dit keer journalist Hidde Boersma, die uitlegt waarom hij zich eigenlijk geen journalist meer noemt, omdat zijn activiteiten op het onderwerp landbouw en voedsel inmiddels eerder als activisme en kunst te omschrijven zijn. Tenslotte geven we nog een aantal luistertips, andere podcasts en lekkere muziek.
  • Skepsis podcast #23 – Chi Lueng Chiu
    Richard Engelfriet en Pepijn van Erp zijn dit keer te gast bij kennisinstituut Chivo. Pepijn bespreekt het Mandela-effect en met Chi Lueng Chiu, directeur van Chivo, hebben we het over motivatie, vitaliteit en hoe hij die onderwerpen op wetenschappelijk verantwoorde wijze aanpakt. Tenslotte hebben we het over geschikte sporten voor skeptici.

Seizoen 1 – 2024

  • Skepsis podcast #22 – Special: Luisteraarsvragen
    In deze special bespreken Eric-Jan Wagenmakers, Pepijn van Erp en Richard Engelfriet vragen die zijn ingestuurd door de luisteraars van deze podcast. Aan bod komen ADHD bij volwassenen, de overgang, het klimaat, klimaatvriendelijk eten, reiki, oversterfte, familie- en organisatieopstellingen, wildpluk en algemene tips voor onderzoek.
  • Skepsis podcast #21 – Casper Albers
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over de nobelziekte, een aandoening waaraan sommige Nobelprijswinnaars lijden. En te gast is hoogleraar Casper Albers (RUG). Met hem spreken we over Wikipedia waar hij heel actief in is geweest en over Open Science. Tenslotte hebben we het over onze skeptische helden.
  • Skepsis podcast #20 – Special over de Randomised Controlled Trial
    De Randomised Controlled Trial (RCT) geldt als de onderzoeksmethode die de grootste zekerheid geeft over de vraag of een interventie werkt of niet. Maar de methode kent ook zijn beperkingen. Is ons dubbelblinde vertrouwen in de RCT wel gerechtvaardigd? En belemmert een uitgesproken voorkeur voor de RCT bij instellingen die over financiering van onderzoek gaan niet onderzoeksvoorstellen die (noodgedwongen) van andere methoden uitgaan?
  • Skepsis podcast #19 – Mirjam Vossen
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over Therapeutic Touch, een vorm van kwakzalverij die vooral door verpleegkundigen wordt toegepast. En met gast Mirjam Vossen bespreken we de vele mythes die er rondgaan met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking. Tenslotte denken we na over hoe je kinderen het beste skeptisch denken bijbrengt.
  • Skepsis podcast #18 – Hans Custers
    Klimaatblogger Hans Custers (van klimaatveranda.nl) is te gast en vertelt ons over zijn ervaringen met discussies met pseudosceptici. Richard Engelfriet had huiswerk voor Pepijn van Erp: duik eens in de pestprogramma’s, zoek uit wat daar nu van bekend is en hoe je als ouder of school wijs kunt worden uit het aanbod. Tenslotte fantaseren we nog over een televisieprogamma voor skeptici.
  • Skepsis podcast #17 – Maarten Keulemans
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over generaties. Wat moeten we denken van al die onderzoekjes die verschillen laten zien tussen boomers en millenials. En te gast is Maarten Keulemans, wetenschapsredacteur bij de Volkskrant. Hij legt ons uit waarom hij van hard core debunken is opgeschoven naar het onderzoeken waarom veel mensen wetenschap minder zijn gaan vertrouwen. Tenslotte denken we na over welke cursus Stichting Skepsis zou moeten aanbieden.
  • Skepsis podcast #16 – Coen de Bruijn
    Deze keer te gast in onze podcast is auteur Coen de Bruijn. Met hebben we het over Key Performance Indicators, KPI’s. Pepijn van Erp vertelt over een relatief nieuwe tak van kwakzalverij: het inhaleren van waterstof of drinken van water waarin het gas opgelost is.
  • Skepsis podcast #15 – Ionica Smeets
    Deze keer is Ionica Smeets te gast. Ze is hoogleraar wetenschapscommunicatie aan de Universiteit Leiden en we spreken met haar over haar vakgebied en in het bijzonder over misleidende grafieken. Pepijn van Erp dook in het onderzoek naar de invloed van gewelddadige videogames op het gedrag van jongeren en tenslotte denken we na over een politieke partij die zijn standpunten helemaal op wetenschap zou baseren. Natuurlijk weer onder de bezielende leiding van Richard Engelfriet!
  • Skepsis podcast #14 – Claire Moens
    Dit keer is Claire Moens te gast bij Richard Engelfriet en Pepijn van Erp. Zij is bestuurslid van SKEPP, de Vlaamse zusterorganisatie van Stichting Skepsis en juwelenontwerpster. Zij schreef een boek over de vermeende helende kwaliteiten van edelstenen en mineralen. Richard praat met Pepijn over chemtrails en geo-engineering en tenslotte spreken ze over mogelijke verdergaande samenwerking tussen skeptische organisaties.
  • Skepsis podcast #13 – Ruud Coolen van Brakel
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over het nut van hoogtestages voor sporters. En met gast Ruud Coolen van Brakel over verantwoord medicijngebruik en zijn bezoek aan complotpodium Café Weltschmerz. Tot slot gaan ze ook in op de vraag wat ieders skeptische guilty pleasure is.
  • Skepsis podcast #12 – nabrander over de oorsprong van het coronavirus
    In podcast #10 spraken Pepijn van Erp en Richard Engelfriet in een special uitgebreid met Stan van Pelt over de verschillende theorieën over de oorsprong van het coronavirus: zoönose of misschien toch een labongeluk? Wetenschapsjournalist Maarten Keulemans luisterde naar de podcast en had er wel wat op aan te merken. In deze ‘nabrander’ gaan we daarover met hem en ook Stan van Pelt verder in gesprek.
  • Skepsis podcast #11 – Gast: Jan Jaap de Ruiter
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over horoscopen, een klassiek skeptisch onderwerp. En met gast Jan Jaap de Ruiter, Arabist en universitair docent aan Tilburg University, over een mediarel waarin hij jaren geleden verzeild raakte. Tenslotte denken we na over wat er zou moeten veranderen zodat Stichting Skepsis zich gerust kan opheffen.
  • Skepsis podcast #10 – Special: Oorsprong van het coronavirus
    Voor Skepter schreef wetenschapsjournalist Stan van Pelt een uitgebreid stuk over de oorsprong van het coronavirus. Kwam corona uit de natuur of uit het lab? Die vraagt ligt vier jaar na dato nog altijd op tafel. Voor beide theorieën zijn allerlei aanwijzingen, maar insinuaties en belangen in beide kampen maken een evenwichtige analyse lastig. In deze podcast special gaan Richard Engelfriet en Pepijn van Erp met Stan hierover in gesprek.
  • Skepsis podcast #9 – Paul Kirschner
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over homeopathie. En met gast Paul Kirschner, emeritus hoogleraar onderwijspsychologie over de vele mythes die nog altijd in het onderwijs rondgaan. Tenslotte hebben we het over welke vaardigheid we iedereen zouden gunnen.
  • Skepsis podcast #8 – Laura Batstra
    In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over bijna-doodervaringen. En met gast Laura Batstra, hoogleraar orthopedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, over een teveel aan labels in de psychiatrie. Tenslotte denken we na over onze favoriete skeptische superkracht.
  • Skepsis podcast #7 – Special: Deventer moordzaak
    De Deventer Moordzaak is een van de meest omstreden processen in de geschiedenis van het Nederlandse strafrecht. Emeritus hoogleraar wetenschapsfilosofie Ton Derksen heeft uitgebreid gepubliceerd over deze zaak en is er van overtuigd dat hier sprake is van een gerechtelijke dwaling, de veroordeelde Ernst Louwes kan volgens Louwes niet de moordenaar van Jacqueline Wittenberg zijn. In december 2023 werd echter een zoveelste herzieningsverzoek afgewezen door de Hoge Raad en lijkt de kans verkeken dat de zaak ooit nog opnieuw voor een rechtbank komt.
    In deze lange special spreekt host Richard Engelfriet met Derksen over zijn belangrijkste argumenten voor de onschuld van Louwes en wat er allemaal mis is met de bewijsvoering. Pepijn van Erp is niet volledig overtuigd van de stellige conclusie van Derksen en brengt zijn bedenkingen in het tweede deel in.
  • Podcast #6 – Adriaan ter Braack (‘Sjamadriaan’)
    Richard Engelfriet spreekt met Pepijn van Erp over de platte aardetheorie. Hoe komt het dat mensen daar nog in kunnen geloven? Met gast Adriaan ter Braack, misschien wel beter bekend als Sjamadriaan, hebben we het over zijn aanpak van influencers op social media die met onbewezen gezondheidsclaims komen aanzetten. Hoe hard ga je erin als skepticus en wat is zijn motivatie om dit te doen. En tenslotte in de ‘Maar van Maarten’: heeft het eigenlijk allemaal wel zin om die kritiek te leveren?
  • Podcast #5 – Ralf Bodelier
    In deze vijfde podcast van Stichting Skepsis spreekt host Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over werkgeluk. Het lijkt logisch dat gelukkigere werknemers ook zorgen voor een beter bedrijfsresultaat, maar wat stelt het onderzoek hiernaar eigenlijk voor? Met gast Ralf Bodelier hebben we het over zijn positieve kijk op de ontwikkelingen in de wereld. Als je verder kijkt dan veelal negatieve nieuwsberichten zie je vooruitgang op bijna alle terreinen. En tenslotte: wat mag er niet ontbreken in een skeptisch museum?
  • Podcast #4 – Bram Peper
    Richard Engelfriet spreekt met Pepijn van Erp over biologisch eten. Is dat echt zo gezond, diervriendelijk en duurzaam in vergelijking met ‘gewoon’ voedsel? Met gast Bram Peper hebben we het over goedbedoelde cursussen die werkgevers – ook universiteiten – vaak aanbieden, maar waarvan de wetenschappelijke onderbouwing vaak ver te zoeken is. En waarom zijn brave spaces een beter idee dan safe spaces?
  • Podcast #3 – huisarts Tom
    In deze derde podcast van Stichting Skepsis spreekt host Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over ufo’s en met huisarts Tom over patiënten die soms komen aanzetten met diagnoses die door andere behandelaars op heel merkwaardige wijze zijn bepaald. Tenslotte spreken ze gezamenlijk over ervaringen die deze skeptici misschien toch wel eens aan het twijfelen hebben gebracht over hoe rationeel de wereld in elkaar lijkt te steken.
  • Podcast #2 – Japke-d. Bouma
    In deze tweede podcast spreekt host Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over de polyvagaal theorie van Stephen Porges en met Japke-d. Bouma over vaag taalgebruik. Tenslotte spreken ze gezamenlijk over succesvolle skeptische gesprekken: is het je wel eens gelukt om iemand te overtuigen?
  • Podcast #1 – Maarten Freriks
    In deze aflevering hebben we het over Wim Hof, persoonlijkheidstests als Insight Discovery en hoe je met die ene complotdenkende oom op een familiefeestje in gesprek blijft. Te gast is Maarten Freriks.

Vond u dit artikel interessant? Overweeg dan eens om Skepsis te steunen door donateur te worden of een abonnement op Skepter te nemen.

Steun Skepsis