Skepsiscongres
In de fuik van fabel en fictie – inzichten in mis- en desinformatie
Al dan niet bewust gecreëerde foutieve informatie vermindert ons zicht op de werkelijkheid.
En het is met deze informatie net als met fast food; het is makkelijk beschikbaar, goedkoop, en onontkoombaar. En eenmaal in de algoritmische fuik is het nog niet zo makkelijk om te ontsnappen.
Tijdens deze interactieve dag leert u meer over de mechanismes achter mis- en desinformatie, en hoort u hoe dit in de praktijk van onder meer de voedsel-, welzijns en tabaksindustrie werkt. U krijgt tips van inspirerende sprekers als Sjamadriaan, Wanda de Kanter en Stan van Pelt om uw eigen weerbaarheid ten aanzien van mis- en desinformatie te vergroten.
Zaterdag 31 oktober
Eenhoorn, Amersfoort
9:30 – 17:00 u
Programma:
9:30 u. Wat vindt u?
Dagvoorzitter: Richard Engelfriet
Net als vorig jaar beginnen we het jaarlijkse Skepsiscongres bij de bezoekers in de zaal. Op energieke wijze gaan we het gesprek aan over Stichting Skepsis en de koers die we met elkaar willen varen. Uiteraard gevolgd door een reactie van voorzitter Eric-Jan Wagenmakers en andere bestuursleden.
10:00 u. De psychologie van misinformatie
Eva Janssen (Universiteit Utrecht)
In deze presentatie neemt universitair docent Onderwijswetenschappen Eva Janssen ons mee in de psychologie van misinformatie. Wat is misinformatie? Wie gelooft het en waarom? Hoe kunnen we ons er beter tegen wapenen? Janssen voerde onder meer studies uit naar cognitieve processen die ten grondslag liggen aan biases in het redeneren en naar het herkennen van nepnieuws. Gelukkig heeft ze ook goed nieuws: mensen blijken redelijker dan menig skepticus misschien vreest.
10:35 u. Mis- en desinformatie over voedsel en gezondheid
Coen Dros, Voedingswetenschapper, Coenfirmation Bias
Coen Dros gaat in op de vraag waar misinformatie over voeding en gezondheid vandaan komt en wat de rol van wetenschap daarin is. Anders dan wat wij vaak denken, zijn niet influencers de bron van misinformatie, maar de wetenschap. Hij bespreekt daarom de rol van voedingswetenschap in het ontstaan van misinformatie, mede aan de hand van een paar prikkelende voorbeelden.
11:15 u. PAUZE
11:45 u. Het Skepsis-panel
Tijdens dit interactieve onderdeel bespreekt het panel vooraf ingezonden vragen. Die gaan natuurlijk over het thema van de dag, maar ook andere vragen die wel een skeptische blik kunnen gebruiken zijn welkom. Het panel bestaat o.m. uit Ronald Veldhuizen, hoofdredacteur van Skepter, Eric-Jan Wagenmakers, voorzitter bestuur Skepsis, Pepijn van Erp, bestuurslid, en de aanwezige sprekers. Stuur uw vraag daarom voor 1 oktober in naar dagvoorzitter Richard Engelfriet via info@richardengelfriet.nl!
12:30 u. Mis- en desinformatie bij de tabaksindustrie
Wanda de Kanter, voormalig longarts en voorzitter Rookpreventie Jeugd
De tabaksindustrie produceert al jaren verslavende producten die slecht zijn voor onze gezondheid. Voormalig longarts en Voorzitter Rookpreventie Jeugd, Wanda de Kanter doet een boekje open over de mis- en desinformatie die de tabaksindustrie de wereld inblaast. Na dit verhaal herken je alle tactieken van deze industrie.
foto: Manon van der Zwaal
13:10 u. LUNCH
14:00 u. Interview Anneke Stoffelen,
Onderzoeksjournalist De Volkskrant
Onderzoeksjournalist Anneke Stoffelen (de Volkskrant) schreef samen met Robert van de Griend het boek De IJsprofeet over de verborgen keerzijde van gezondheidsgoeroe Wim Hof. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de onthulling van des- en misinformatie rond een vermeend pedonetwerk in Nederland, dat geheel onterecht door Argos de wereld in werd gebracht. Gespreksleider Richard Engelfriet bevraagt Anneke Stoffelen aan de hand van deze twee casussen hoe zij te werk gaat en wat haar tips zijn om des- en misinformatie tegen te gaan. Uiteraard heeft u ook alle gelegenheid om vragen te stellen.
14:45 u. Interview Sloppy Science
Stan van Pelt, Wetenschapsjournalist
Stan van Pelt is wetenschapsjournalist en schreef het boek Sloppy Science. Verplicht leesvoer voor iedere skepticus die de wetenschap als heilige graal ziet van onze kennisvergaring: er gaat helaas nogal eens wat mis bij diezelfde wetenschap. Van regelrechte fraude tot meer subtiele vormen van beïnvloeding van resultaten en uitkomsten. Stan legt aan de hand van zijn boek onder meer uit waarom competitie, controlegebrek en commercialisering trends zijn die ervoor zorgen dat er zelfs achter ‘betrouwbare wetenschap’ misinformatie schuil kan gaan.
Foto: Margot Scheerder
15:25 u. PAUZE
15:45 Kolderitis!
Sjamadriaan
Foto: Thomas de Wit
Journalist Adriaan ter Braack geeft als ‘Sjamadriaan’ al jaren een holistische nieuwsbrief uit over online pseudowetenschap en welzijnskolderitis. In een flitsende slotpresentatie neemt hij ons mee in de meest hilarische en tegelijk dramatische voorbeelden van des- en misinformatie rond onder meer gezondheid, vitaliteit en welzijn. En hoe droevig de voorbeelden ook zijn: met een flinke dosis humor leert u als skepticus toch weer hoe de vork écht in de steel zit.
