door Pepijn van Erp – 22 november 2025
HET verhaal van Wim Hof en zijn methode was wetenschappelijk gezien altijd al vrij dunnetjes onderbouwd, maar dat belemmerde hem en zijn kinderen niet om er wereldwijd successen mee te vieren. Pas de laatste twee jaar kwamen er serieuze barstjes in dat mooie plaatje. De methode werd steeds vaker in verband gebracht met verdrinkingsgevallen en onthullingen over huiselijk geweld in Hofs privéleven deden het beeld bij velen kantelen.
Anneke Stoffelen en Robert van de Griend, die in de Volkskrant de onthullingen over het gewelddadige karakter van Hof brachten, hebben hun speurwerk nu uitgewerkt tot een kloek boek, een ongeautoriseerde biografie: De ijsprofeet.
Van de Griend en Stoffelen beginnen met een zeer gedetailleerde beschrijving van een recente workshop die Wim Hof zelf gaf in het Wim Hof Method Center in Stroe. In levenden lijve het gebeuren Hof ervaren kan natuurlijk inzichten geven in waarom de man zo’n enorme aanhang heeft weten te verwerven, maar net op het moment dat de deelnemers het eerste ijsbad gaan nemen komt de aap uit de mouw: ze waren er niet zelf maar hadden iemand gestuurd die ‘undercover’ deelnam, mister x.
Het was ook wel bijzonder geweest als de Volkskrant-journalisten zelf ontvangen waren door Hof, daarvoor was er teveel gebeurd sinds ze vorig jaar september in dat geruchtmakend artikel uit de doeken deden dat het in het privéleven van Hof veel minder rooskleurig aan toe was gegaan dan tot dan toe bekend was. De jarenlange mishandeling van zijn partner Caroline en dat het Openbaar Ministerie daar Hof ondanks aangifte niet voor vervolgd had, maar ook nieuwe inzichten over zijn relatie met zijn eerste vrouw, deden een ander licht schijnen op de goedlachse goeroe.
Hof was ontstemd over die berichtgeving (‘karaktermoord!’) en eiste in een rechtszaak rectificatie van de Volkskrant. Die zaak verloor hij in juli dit jaar, ook de maand waarin Mister x aan de workshop deelnam uitgerust met een verborgen opnameapparaatje, aangeschaft bij een spyshop.
Gezondheidsclaims
In het artikel dat ik voor Skepter in 2015 schreef over Hof merkte ik op dat hij in talkshows regelmatig vergaande claims deed over wat er medisch wel niet mogelijk zou zijn met zijn methode zonder dat daar enig bewijs voor was. Vaak nuanceerde hij bij doorvragen wel dat het slechts om zijn verwachting ging en dat hij vooral de wetenschap opriep om er nader onderzoek naar te doen.
Dat Hof in de beslotenheid van workshops veel sterkere gezondheidsclaims over de werkzaamheid van zijn methode doet, had ik al vaker vernomen, ook van deelnemers zelf. De opnames van Mister x leveren hier hard bewijs voor en laten ook zien dat hij inmiddels niet echt nog wat verwacht van wat dat wetenschappelijke onderzoek zou moeten laten zien:
‘Deze methode zou natuurlijk beschikbaar moeten zijn voor alle kinderen in de wereld die lijden aan kanker,’ zegt Hof. Tot zijn grote frustratie willen de artsen daar niet aan. Integendeel, zijn technieken worden ‘begraven in de modder van het geldbeluste systeem dat kinderen als offer brengt voor de duivel zelf.’
De mythe Wim Hof
Een uitvoerige beschrijving van de familie van Hof volgt. Hoe interessant het ook is om te lezen over de criminele achtergrond van zijn grootvader en zijn vader, en het duistere oorlogsverleden en latere malle fratsen van die laatste, kun je je afvragen hoe relevant dat allemaal is om het fenomeen Wim Hof te duiden. Van belang wordt het echter zeker wel als het over zijn eigen belevenissen gaat, want het blijkt dat hij daarover vaak een heel ander verhaal heeft opgehangen dan bronnen aan Van de Griend en Stoffelen vertellen. Dat Hof een wat losse verhouding heeft met de werkelijkheid wordt zo verder onderbouwd. Dat dat een familiekwaal is, gaat misschien wat ver om te stellen, maar huiselijk geweld en een criminele levensstijl worden wel vaak van generatie op generatie doorgegeven, schrijven de Volkskrant-journalisten.
Hoe de relatie met de Spaanse Olaya tot stand kwam, blijkt ook nogal anders dan we uit de verhalen van Hof zelf mochten opmaken. In 1995 pleegde zijn grote liefde en moeder van zijn vier oudste kinderen zelfmoord, een gebeurtenis die cruciaal was voor de transitie van Wim Hof tot ‘The Iceman’. Dat ze een ingewikkelde relatie hadden gehad, onder meer doordat zij schizofrenie ontwikkelde was bekend, maar het is frappant om te lezen dat zij al in 1990 waren gescheiden! Het is een van de talloze ‘weetjes’ die je opdoet bij het lezen en die je doen verrassen omdat Hof er zelf altijd een andere versie van heeft gegeven.
Van stuntman tot onderzoeksobject
Zelf had ik me tot nu toe vooral beperkt tot de claims die aan de Wim Hof-methode werden gehangen en zijn geschiedenis meer als side dish tot me genomen. Dit boek laat de puzzelstukjes die ik in de loop van de jaren had verzameld over Hof wel in elkaar passen. Hoe zijn tv-carrière als ijzige stuntman door Willibrord Frequin werd opgestart en uitmondde in talloze records (vooral verbeteringen van telkens hetzelfde record) en hoe hij ten slotte bij een van zijn stunts – meer dan een uur staan in een bak vol ijsblokjes – opgemerkt werd door de wetenschap. En over hoe hij omgaat met kritiek.
Dat die draai van malle stuntman naar onderzoeksobject bijna gesaboteerd werd door een fontein in het Vondelpark die Hofs darmkanaal aan gort spoot mag inmiddels wel een bekend verhaal zijn, al was het maar omdat ‘Sjamadriaan’ er ons regelmatig aan herinnert op zijn social media.
Het wetenschappelijk onderzoek naar de eigenschappen van Hof zelf en zijn methode kwamen vanaf 2010 op stoom. De betrokken wetenschappers, vooral die van Radboud UMC speelden een grote rol, worstelen duidelijk met hoe Hof de resultaten, die op zich interessant zijn, overdrijft en hoe moeilijk zijn enthousiasme, zoals ze dat meestal zagen, is af te remmen. (Zie ook het artikel dat de auteurs vandaag in de Volkskrant publiceerden.)
De media helpen daar niet echt bij en bleken nogal gretig het allemaal als een belangrijke doorbraak te brengen. Het ‘succesverhaal’ van de IJsman en ‘Wim Hof’ als merk begon daarmee pas echt. Met hulp van zijn zoon Enahm, die begon te bouwen aan het bedrijf Innerfire waar uiteindelijk alle kinderen van Wim en Olaya een rol in zouden krijgen.
Geweld
Dat was wellicht allemaal anders gelopen als toen ook naar voren was gekomen wat er zich allemaal in zijn privéleven afspeelde op dat moment. Het hoofdstuk waarin zijn relatie met Caroline ter sprake komt, biedt een nog ontluisterender beeld dan het artikel in de Volkskrant al deed. Het totale gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel dat Hof tentoonspreidt komt hier haast ongeloofwaardig over, maar het is allemaal stevig onderbouwd met bronnen. Het ‘dramatisch’ noemen zou een understatement zijn. Alcoholmisbruik van Hof lijkt hier zeker een belangrijke rol te hebben gespeeld.
‘Alcohol maakte Hof agressiever, volgens Caroline en haar kinderen. Tussen zijn recordpogingen en mediaoptredens door sleet hij een groot deel van zijn tijd op de bank, met een halve liter Euro Shopper-bier in zijn hand. Meestal sloeg hij zes tot acht van die blikken op een dag achterover.’
En dan ben je pas op de helft van het boek en moeten Van de Griend en Stoffelen nog uit de doeken doen hoe Hof via een documentaire van Vice, een podcastoptreden bij Joe Rogan en een interview met carrièrecoach en bestseller auteur Tim Ferris in no time voet aan de grond kreeg bij de jet set van Amerika en een Hollywood hype werd. Het verhaal over het ontstaan van de Wim Hof-methode dat zorgvuldig door zijn zoon Enahm geconstrueerd was, ging erin als koek. Innerfire zou snel miljoenen omzet gaan draaien en een grote schare Wim Hof-instructeurs op gaan leiden.
Innerfire
De tamelijk bizarre manier waarop Enahm het bedrijf leidt en de talloze conflicten (ook binnen de familie) die dat, vooral buiten het zicht van de publiciteit, oplevert vullen een belangrijk deel van de rest van het boek. “Achter de schermen was er kortom weinig te merken van de balans, de stressreductie en de liefde waarmee Innerfire de Wim Hof-methode op sociale media in verband bracht.” schrijven de journalisten. Het komt allemaal nogal overweldigend over als je het achter elkaar doorleest; wat overigens prima kan, want ze hebben het zeer pakkend opgeschreven.
De positieve ervaringen die velen rapporteren bij het beoefenen van de Wim Hof-methode worden niet genegeerd. Deels zou het placebo-effect een verklaring kunnen zijn. Zijn ‘goeroekwaliteiten’ worden ook besproken in verband met vaak kortstondige relaties die Hof aanknoopt met cursisten. De beweging rond Wim Hof vinkt net niet alle criteria af om als sekte geduid te kunnen worden, maar veel scheelt het niet.
De coranapandemie bleek voor Innerfire een goudmijn. De belangstelling voor de Wim Hof-methode steeg enorm doordat andere vormen van bezig zijn met je fysieke gezondheid bemoeilijkt werden door lockdowns, en ook door de onverantwoorde uitspraken van Wim en Enahm over de effecten van hun methode bij covid-19. Hof werd steeds vaker gezien in de alternatieve media en nestelde zich stevig in het coronasceptische kamp dat ook vol alternatieve genezers en complotdenkers zit.
Bergafwaarts?
Hoe het verliep met de rechtszaak die ze aan de broek kregen in de Verenigde Staten vanwege de verdrinkingsdood in 2022 van de zeventienjarige Madelyn Metzger – die de Wim Hof-methode zou hebben toegepast voordat zij ging zwemmen – zal ik hier verder onbesproken laten. De geïnteresseerde kan dat ook wel volgen via het YouTube-kanaal van Scott Carney, die lange tijd een propagandist voor de methode van Hof was, maar de laatste jaren zijn ogen niet meer kon sluiten voor de misstanden en zich intussen tot een van zijn belangrijkste critici heeft ontpopt.
De schandalen die nu naar buiten zijn gekomen hebben de populariteit van Hof wel wat doen slinken: de geplande Hollywoodfilm over hem staat in de ijskast, nogal wat instructeurs hebben zich van hem en Innerfire gedistantieerd, de wetenschappers die ooit geïnteresseerd met hem samenwerkten zie hem niet meer zitten. Maar helemaal over en uit is het verhaal Hof nog niet. Misschien dat dit boek het laatste zetje geeft.
De ijsprofeet geeft een compleet plaatje van de IJsman dat niet bepaald vrolijk stemt. Waar ik, in ieder geval tot vorig jaar september, nog ergens wel iets van sympathie voor Hof voelde – hij was dan wel een kletsmajoor, maar zijn herhaaldelijk uitgesproken behoefte aan samenwerking met de wetenschap vond ik wel prijzenswaardig en iets wat hem apart zette van echte kwakzalvers – is dat met dit boek wel definitief verdwenen.
Hoe kan iemand zich toch tot zo’n onverantwoordelijk persoon met nare trekken ontwikkelen en tegelijkertijd publiekelijk een positief imago overeind houden waar wereldwijd hordes mensen instinken? IJskoud word ik ervan.
Anneke Stoffelen & Robert van de Griend. De ijsprofeet. Wim Hof: het duistere verhaal achter zijn wereldwijde succes. De Arbeiderspers 2025; 376 pagina’s, 24,99 euro.
De ijsprofeet verschijnt op 25 november, ik kreeg het boek eerder deze week van de uitgever onder embargo tot vanochtend 5.00u. Op 9 december is er in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam een programma met de auteurs en o.a. Adriaan ter Braack: Wim Hof: wellnessgoeroe of valse profeet?
Andere stukken over Wim Hof
- De Wim Hof Methode. Bergop, bergaf met The Iceman. Skepter 28.1, 2015.
- Wim Hof over de top. Kloptdatwel, 2015.
- Bergaf met Wim Hof. Kloptdatwel, 2015.
- Iceman Wim Hof in the goop lab op Netflix. Kloptdatwel, 2020.
- Wim Hof en zijn bedrijf hebben een claim van 67 miljoen dollar aan de broek. Kloptdatwel, 2023.
- Een koude douche. Skepter 37.2, 2024.